Tips

Je kunt het plasprobleem op diverse manieren te lijf gaan

Niet drinken? Plas ophouden? Nee!
Het niet drinken en zodoende het bezoek aan een wc uitstellen of zelfs afstellen is geen aanrader, hoe verleidelijk vaak ook. Je droogt uit en je krijgt er hoofdpijn van.

Ga zo vaak als je wilt naar de toilet

Ga zo vaak als je maar wilt naar de wc. Ook als je vermoedt dat het niet gaat lukken. En als het niet lukt, dan ga je even later weer. En als je denkt dat anderen er iets van denken, dan laat je ze maar denken. Er zijn ten slotte voldoende redenen om naar de wc te gaan, en echt niet alleen om te plassen of te poepen. In Engeland heet het een rest-room, een ruimte waar je tot rust kunt komen. Wat dacht je van handen wassen, een vuiltje in je oog, je zelf een injectie toedienen in geval van suikerziekte, een wc-papiertje pakken om je neus te snuiten enz. En het is nog maar de vraag of het een ander opvalt dat je vaker dan gemiddeld naar de wc gaat. Jij let er misschien op, omdat je een plasfobie hebt, maar het zal anderen een zorg zijn. En trouwens, is het nou zo verschrikkelijk om in het ergste geval te zeggen dat je plasangst hebt? Het hangt er ook een beetje vanaf hoe je het zegt. Als je het zelf als een zielig probleem afschildert, zul je eerder als zielig persoon worden bestempeld dan wanneer je het als een vervelende beperking brengt. In de meeste gevallen is begrip je deel, sterker nog, sommigen reageren zelfs met de opmerking: ”ik herken het wel een beetje, ik plas ook ‘t liefst in een afgesloten hokje”. Vrouwen hebben meestal een eigen, afsluitbare wc, mannen kunnen vaak kiezen tussen een urinoir of een hokje. Maar er zijn mannen genoeg die een hokje prefereren boven een pisbak, zeker als er geen schaamschotjes aanwezig zijn of als er al andere mannen bij de pisbakken staan.

Ontspanningsoefeningen

Wat erg belangrijk is de fysieke ontspanning bij het plassen. Zolang je de spieren van je blaas gespannen houdt, zal er geen druppel uitkomen. Ontspanningsoefeningen kunnen helpen om het plassen te vergemakkelijken. Er zijn allerlei oefeningen hiervoor, maar yoga is ook een uitstekend middel.

Zittend plassen

Een man is doorgaans in zijn jeugd aangeleerd om vooral staande te plassen. Simpel en snel. Gulp open, het geslachtsdeel tevoorschijn halen en plassen maar. Zittend plassen wordt dan ook vaak afgedaan als weinig mannelijk. Puur omdat de man dat zo heeft geleerd. Er zijn evenwel tegenwoordig steeds meer ouders die hun kinderen stimuleren om zittend te plassen. Je voorkomt gespetter op de rand van de pot of, nog erger, ernaast, op de vloer eromheen. Er zijn zelfs mannen die het presteren om de bril omlaag te laten en hun plas staande te lozen, vaak met alle gevolgen van dien. Voor volgende gebruikers zeer onaangenaam. Met zittend plassen heb je die problemen niet. En als je de bril niet vertrouwt, haal er dan een wc-papiertje overheen. Een vieze wc-bril is weliswaar niet prettig, maar je zult er echt niet ziek van worden.
Voor de plasfobist is zittend plassen vaak een uitkomst. Je kunt je veel beter ontspannen en je aandacht eventueel op andere zaken richten of een boek of tijdschrift lezen. En in een hokje is er toch niemand die je ziet. Zie het als een moment van rust voor je zelf.

Er zijn hokjes die van onder open zijn, zodat het theoretisch mogelijk is dat van buitenaf is te zien of je zit of staat te plassen. Als je dat vervelend vindt, besef dan dat de ander (als deze al de dwaze moeite neemt om onder de deur door te koekeloeren) waarschijnlijk zal denken dat je zit te poepen. En trouwens, al denkt de ander dat je zittend zit te plassen, wat dan nog? Je maakt dat toevallig helemaal zelf uit! Al zou je ondersteboven staan te plassen! Als je daarna de wc maar weer schoon achterlaat.

dirkjan Illustratie: Mark Retera

Oefenen met een plasbuddy

Als de plasvrees zodanig is dat je erdoor geremd wordt in je sociale leven, dan zou je kunnen overwegen om met iemand, b.v. een lotgenoot, te gaan oefenen.

De step-by-step methode die beschreven staat in het boek ‘Shy Blader Syndrome’ is erop gericht de plasfobist stapsgewijs bloot te stellen (“exposure”) aan het ‘gevaar’, d.w.z. hem of haar in etappes met de (‘bedreigende’) aanwezigheid van anderen te confronteren.

In het kort komt de methode op het volgende neer:

    • Drink tevoren en tijdens de oefening veel water, zodat je voortdurend een volle blaas hebt.
    • Ga met een of meer lotgenoten naar een toiletgelegenheid, b.v. bij iemand thuis. Ga om beurten naar de wc en doe de deur op slot; de ander bevindt zich niet in de directe omgeving, b.v. in de woonkamer.
    • Probeer te plassen, staand of zittend.
      Zodra het lukt en je denkt dat je de plas nu rustig kunt laten lopen, knijp dan af (beetje onprettig misschien, maar het zorgt ervoor dat je 10 minuten later weer kunt).
    • Doe de oefening 10 minuten later weer, sluit het hokje af, maar vraag de ander zich in de buurt van de wc op te houden; knijp weer af, zodra de stroom urine goed op gang is.
    • Doe de oefening nogmaals, maar dan met de deur op slot, en vraag de ander duidelijk van zijn aanwezigheid te laten blijken, b.v. door op de deur te kloppen.
    • Doe de oefening vervolgens met de deur op een kier enz enz.

Eigenlijk moet je elke oefening tweemaal doen, zodat je in een uur tijd ca 10 keer aan de beurt bent. Als je het gevoel hebt dat je een onderdeel van deze oefening onder de knie hebt, ga je naar de volgende stap. Je kunt zelf de moeilijkheidsgraad bepalen en opvoeren. Als je een wc hebt waarbij je met de rug naar de deur staat te plassen, kunt je proberen of het uiteindelijk lukt als iemand anders vlak achter je staat. In dat geval heb je echt een hele belangrijke stap gezet, maar voordat het zover is zal er heel wat water door de zee stromen (urine door de afvoerput).

Op de site plasangst.nl staat deze stap-voor-stapmethode als volgt beschreven:

    • Neem iemand (partner, broer, zus, vriend of vriendin) in vertrouwen en vraag hem/haar je telkens als je moet plassen te helpen als buddy.
    • Vraag je buddy in de gang (of ergens anders) te staan, zo ver mogelijk van de wc. De deur naar de wc is op slot.
    • Je buddy staat halverwege de gang. De deur naar de wc is op slot.
    • Je buddy staat voor de deur, maar de deur is op slot.
    • Je buddy is op de gang, ver van wc verwijderd. De deur staat op een klein kiertje.
    • Je buddy is halverwege de gang, de deur staat op een kiertje.
    • Je buddy staat achter de deur de die op een kier staat, uit het zicht.
    • Je buddy staat ver van de wc. De deur is open.
    • Je buddy is halverwege, de deur is open.
    • Je buddy staat voor de wc, maar kijkt niet naar je (net als in echte openbare toiletten).

Bron: psychologiemagazine

Als het je thuis gaat vervelen, of als je het echte ‘gevaar’ te lijf wilt gaan, kun je deze oefening ook doen op een openbare toiletgelegenheid, b.v. op een grote luchthaven. Schiphol heeft talloze toiletblokken, variërend van klein (1 à 2 hokjes) tot groot (15 urinoirs en 6 hokjes). Allemaal erg anoniem, niemand die op je let. Bovendien kun je prima wat rondlopen op Schiphol, mensen bekijken, kopje koffie drinken, lunchen, boodschappen doen, de winkels zijn er dag en nacht open. Als je echt bang bent dat het opvalt dat je zo vaak gaat plassen, neem dan het boek Shy Bladder Syndrome van Steven Soifer mee, voor als je wordt aangehouden.

Een andere mogelijkheid is om het bos in te gaan met een of meer lotgenoten. Genieten van de natuur, een goed gesprek en af en toe een stevige plas achter een boom. Ook hierbij kun je de exposure, de blootstelling, geleidelijk aan opvoeren: achter een boom op 100 meter afstand, op 50 meter afstand enz. Uiteindelijk sta je op 5 meter van elkaar af, met de rug naar elkaar toe.